Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który informuje o zapotrzebowaniu budynku na energię, co jest kluczowe dla oceny jego efektywności energetycznej. Od 28 kwietnia 2023 roku jest ono obowiązkowe przy sprzedaży i najmie nieruchomości, dlatego niezwykle ważne jest, aby zostało wystawione przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. W tym artykule precyzyjnie wyjaśnię, kto jest uprawniony do sporządzania tego dokumentu i jak zweryfikować jego ważność, aby uniknąć problemów prawnych.
Kto może wystawić świadectwo energetyczne? Tylko uprawniony certyfikator wpisany do rejestru
- Osobą uprawnioną do wystawiania świadectw charakterystyki energetycznej jest certyfikator energetyczny.
- Musi być on wpisany do Centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków, prowadzonego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
- Kluczowe warunki, które musi spełniać, to: posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych, brak skazania za określone przestępstwa (przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, przestępstwa skarbowe) oraz odpowiednie wykształcenie (studia wyższe techniczne lub podyplomowe z zakresu energetyki budowlanej, lub uprawnienia budowlane).
- Certyfikator ma obowiązek posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OC).
- Ważne świadectwo musi zawierać numer nadany w centralnym rejestrze oraz podpis osoby uprawnionej (osobisty, kwalifikowany elektroniczny lub zaufany).
- Uprawnienia certyfikatora można zweryfikować publicznie w wykazie osób uprawnionych, dostępnym w Centralnym rejestrze.
- Wystawienie świadectwa przez osobę nieuprawnioną lub brak wpisu dokumentu do rejestru czyni go nieważnym prawnie, co może prowadzić do poważnych konsekwencji dla właściciela nieruchomości.
Kto może wystawić świadectwo energetyczne? Poznaj oficjalne wymogi
Świadectwo charakterystyki energetycznej, często nazywane paszportem energetycznym budynku, ma za zadanie informować o jego zapotrzebowaniu na energię niezbędną do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz oświetlenia. To dokument, który pozwala ocenić efektywność energetyczną nieruchomości i porównać ją z innymi. Jak już wspomniałem, od 28 kwietnia 2023 roku posiadanie tego świadectwa jest obowiązkowe przy każdej transakcji sprzedaży lub najmu nieruchomości dotyczy to zarówno całych budynków, jak i pojedynczych lokali. Z mojego doświadczenia wiem, że wiarygodność osoby wystawiającej ten dokument jest absolutnie kluczowa dla jego ważności prawnej i dla uniknięcia potencjalnych konsekwencji, takich jak kary finansowe czy unieważnienie transakcji.
Jedyną osobą uprawnioną do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej jest tzw. certyfikator energetyczny. Nie każdy specjalista z branży budowlanej czy energetycznej może wystawić taki dokument. Kluczowym warunkiem jest, aby osoba ta była wpisana do Centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków, który jest prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Brak wpisu do tego rejestru automatycznie dyskwalifikuje daną osobę z możliwości legalnego wystawiania świadectw, a sporządzony przez nią dokument będzie po prostu nieważny.
Jakie warunki musi spełnić specjalista? Sprawdź, zanim zlecisz usługę
Zanim zdecydujesz się na konkretnego specjalistę, warto upewnić się, że spełnia on wszystkie oficjalne wymogi. To daje gwarancję rzetelności i ważności dokumentu. Oto szczegółowe warunki, które musi spełniać certyfikator energetyczny:
- Musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych.
- Wymagane jest ukończenie studiów wyższych z uzyskaniem tytułu zawodowego inżyniera, inżyniera architekta, inżyniera architekta krajobrazu, inżyniera pożarnictwa, magistra inżyniera architekta, magistra inżyniera architekta krajobrazu, magistra inżyniera pożarnictwa albo magistra inżyniera.
- Alternatywnie, dopuszczalne jest ukończenie innych studiów wyższych oraz studiów podyplomowych, których program uwzględniał zagadnienia związane z charakterystyką energetyczną budynków, audytami energetycznymi, budownictwem energooszczędnym i odnawialnymi źródłami energii.
- Certyfikator może również posiadać uprawnienia budowlane, o których mowa w art. 14 ust. 1 Prawa budowlanego.
Co więcej, kandydat na certyfikatora nie może być skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe. Jest to niezwykle istotne, ponieważ świadectwo charakterystyki energetycznej jest dokumentem urzędowym, a jego rzetelność i zgodność z prawdą mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo transakcji i ochronę interesów stron. Uważam, że ten wymóg jest kluczowy dla budowania zaufania do całego systemu.
Każdy certyfikator energetyczny jest również zobowiązany do posiadania obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OC). Jest to zabezpieczenie dla właściciela nieruchomości na wypadek, gdyby w sporządzonym dokumencie pojawiły się błędy, które mogłyby doprowadzić do powstania szkody. Na przykład, gdyby błędnie oszacowane zapotrzebowanie na energię wprowadziło w błąd nabywcę nieruchomości, a ten poniósłby z tego tytułu straty. Zawsze zalecam upewnienie się, że wybrany specjalista posiada aktualne ubezpieczenie OC.
Jak znaleźć i zweryfikować uprawnionego specjalistę? Praktyczny poradnik
W dobie cyfryzacji, weryfikacja uprawnień certyfikatora jest prostsza niż kiedykolwiek. Głównym i oficjalnym narzędziem do tego celu jest wspomniany już Centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków. Jest to publicznie dostępny wykaz, w którym każdy może sprawdzić, czy dana osoba faktycznie posiada uprawnienia do sporządzania świadectw.
Oto kroki, które należy podjąć, aby skutecznie zweryfikować uprawnienia certyfikatora:
- Wejdź na stronę internetową Centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków, która jest prowadzona przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
- Znajdź sekcję lub zakładkę zatytułowaną „Wykaz osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej”.
- Skorzystaj z dostępnych filtrów wyszukiwania. Możesz wpisać imię i nazwisko potencjalnego certyfikatora, miasto, w którym działa, lub inne dostępne dane.
- Po znalezieniu danej osoby, upewnij się, że jej wpis jest aktywny i że posiada ona aktualne uprawnienia.
- Sprawdź, czy certyfikator posiada unikalny numer nadany w centralnym rejestrze. To jest potwierdzenie jego legalności.
Po otrzymaniu świadectwa charakterystyki energetycznej, zwróć szczególną uwagę na jego treść i formalne elementy. Aby dokument był ważny, musi być opatrzony numerem nadanym w centralnym rejestrze. Ten numer jest dowodem, że świadectwo zostało zarejestrowane i jest autentyczne. Ponadto, dokument musi być podpisany przez osobę uprawnioną może to być podpis osobisty, kwalifikowany podpis elektroniczny lub podpis zaufany. Jak wielokrotnie podkreślałem, brak wpisu do rejestru lub brak wymaganego podpisu sprawia, że dokument jest nieważny prawnie. To podstawowa zasada, o której każdy właściciel nieruchomości powinien pamiętać.
Przeczytaj również: Wysokość budynku: Pomiary, prawo i unikaj kosztownych błędów!
Dlaczego zlecenie świadectwa nieuprawnionej osobie to poważny błąd?
Zlecenie sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej osobie, która nie posiada odpowiednich uprawnień i nie jest wpisana do Centralnego rejestru, to poważny błąd, który może mieć daleko idące konsekwencje. Taki dokument jest po prostu nieważny prawnie. W praktyce oznacza to, że dla organów państwowych, banków czy notariuszy, świadectwo to nie istnieje. W kontekście obowiązkowości dokumentu przy sprzedaży lub najmie nieruchomości, jego brak lub nieważność może skutkować karami finansowymi, a nawet uniemożliwić zawarcie aktu notarialnego lub umowy najmu. Właściciel, który nie dostarczy ważnego świadectwa, naraża się na odpowiedzialność prawną.
Na rynku pojawia się wiele ofert "tanich" certyfikatów online, które kuszą niską ceną i szybkością wykonania. Często jednak takie usługi nie obejmują wizji lokalnej nieruchomości, co jest kluczowe dla rzetelnego sporządzenia dokumentu. Co gorsza, za takimi ofertami mogą stać osoby nieuprawnione, które nie są wpisane do rejestru. Z mojego doświadczenia wiem, że oszczędność kilku złotych w tym przypadku może kosztować znacznie więcej w przyszłości. Zawsze zachęcam do ostrożności i gruntownej weryfikacji każdego oferenta, zanim zdecydujemy się na jego usługi.
Podsumowując, odpowiedzialność za posiadanie prawidłowo sporządzonego i ważnego świadectwa charakterystyki energetycznej spoczywa na właścicielu lub zarządcy nieruchomości. Przepisy zaostrzone od kwietnia 2023 roku jasno określają te obowiązki. Pamiętajmy, że świadome zignorowanie tych wymogów lub próba obejścia ich poprzez skorzystanie z usług nieuprawnionych podmiotów, może prowadzić do poważnych problemów prawnych i finansowych. Dlatego zawsze warto postawić na sprawdzonego, legalnie działającego certyfikatora.
